Inwestycje Zagraniczne w Małopolsce

Inwestycje zagraniczne

Całkowita wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) zrealizowanych w Małopolsce w całym okresie od 1989 do 2010 roku wyniosła 14 052 mln USD, co stanowi około 8% kapitału zainwestowanego w tym okresie w Polsce. Udział regionu w krajowych BIZ utrzymuje się w ostatnich trzech latach na podobnym poziomie, a w porównaniu z okresem 2000-2007 uległ on nieznacznemu zwiększeniu. W ostatnich kilku latach wzrósł również udział liczby przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym zarejestrowanych w województwie małopolskim w stosunku do całego kraju – w 2010 roku wynosił on 5,5%, a w 2003 roku – 4,8%.

W latach 2009 i 2010 wartość BIZ w Małopolsce wyniosła odpowiednio 1 204 mln USD i 809 mln USD. Pomimo spadku napływu inwestycji zagranicznych, Małopolska należy do grupy najbardziej atrakcyjnych inwestycyjnie regionów w Polsce (4 miejsce według rankingu atrakcyjności inwestycyjnej publikowanego przez Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową). Dla większości grup czynników atrakcyjności Małopolska w latach 2009 i 2010 utrzymała bądź poprawiła swoją pozycję. W szczególności wzrosły oceny dostępności transportowej województwa oraz ocena aktywności władz publicznych wobec inwestorów. Według nowego raportu IBnGR - „Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2011”, województwo małopolskie utrzymało czwartą lokatę w rankingu. Natomiast podregion krakowski zajął 2 miejsce w kraju pod względem atrakcyjności inwestycyjnej dla działalności zaawansowanej technologicznie oraz 5 miejsce dla działalności usługowej.

Wartość inwestycji zagranicznych w województwie małopolskim do końca 2010 roku

Źródło: Inwestorzy zagraniczni w Małopolsce w 2009 i 2010 roku (Małopolskie Obserwatorium Gospodarki)

NAJWIĘKSI INWESTORZY I KRAJE POCHODZENIA KAPITAŁU

Zidentyfikowano 139 inwestorów zagranicznych, którzy w badanym okresie zainwestowali w Małopolsce powyżej 1 mln USD. Wśród nich 39 poniosło nakłady powyżej 10 mln USD, a 9 powyżej 50 mln USD. Liderem inwestycji była amerykańska firma F&P Holding, która przeznaczyła największe środki na dalszy rozwój swoich małopolskich spółek, wchodzących w skład grupy Can-Pack. Wśród największych inwestorów znalazły się również spółka TriGránit Holding z dominującym kapitałem węgierskim, działająca na rynku nieruchomości handlowych i biurowych (Bonarka City Center i Bonarka 4 Business) oraz francuski koncern energetyczny EDF (właściciel elektrociepłowni w Krakowie i Chrzanowie, w tym okresie otworzył również centrum usług wspólnych w stolicy Małopolski).

Ponadto, w pierwszej dziesiątce podmiotów o największym zaangażowaniu kapitałowym w 2009 i 2010 roku znalazły się: brytyjsko-luksemburski ArcelorMittal (m.in. właściciel krakowskiej huty oraz udziałowiec bocheńskiej spółki Stalprodukt), amerykański General Electric Company (inwestor w banku BPH oraz nowy właściciel biurowca Onyx), słowacko-czeski fundusz inwestycyjny Penta Investment (przejął m.in. polskiego dystrybutora mrożonek Iglokrak), duński TK Development (galerie handlowe w Nowym Sączu i Tarnowie), niemiecka spółka telekomunikacyjna T-Mobile Deutschland (inwestycje w rozbudowę sieci), słowacki I.P.R. (wspólnie z TriGránit realizował inwestycje w Krakowie) oraz niemiecki Union Investment Real Estate (nowy właściciel budynku hotelu Radisson w Krakowie).

W strukturze nakładów inwestycyjnych według krajów pochodzenia kapitału w latach 2009 i 2010 największą rolę odgrywały Stany Zjednoczone, które są źródłem około 1/4 inwestycji w tym okresie. Około 70% nakładów napłynęło w tym okresie do Małopolski z krajów europejskich (przede wszystkim z Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii oraz Węgier i Słowacji). Tradycyjnie największy kapitał angażują liderzy gospodarczy dawnej unijnej „piętnastki”. Warto jednak zwrócić uwagę na rosnącą aktywność środkowoeuropejskich sąsiadów Polski: Czech, Węgier, Słowacji i Litwy. Nakłady inwestycyjne o wartości przekraczającej 100 mln USD w 2009 roku ponieśli przedsiębiorcy z trzech krajów: Stanów Zjednoczonych, Francji i Niemiec. Do wielkości tej zbliżyli się inwestorzy z Węgier. W 2010 roku w grupie inwestorów o tak wysokich nakładach znalazły się już tylko dwa kraje: Stany Zjednoczone i Wielka Brytania.

ZATRUDNIENIE

W firmach z kapitałem zagranicznym pracowało na koniec 2009 roku 93,9 tys. osób, a na koniec 2010 roku – 95,7 tys. Ich udział w ogóle pracujących w województwie małopolskim poza rolnictwem przekroczył 10%. Najwięcej miejsc pracy generują inwestorzy europejscy, zwłaszcza z trzech krajów – Francji, Wielkiej Brytanii oraz Niemiec. Jednak krajem, z którego pracodawcy oferują największe zatrudnienie w regionie (17,4 tys.) są Stany Zjednoczone.

INNOWACYJNOŚĆ ORAZ ZAAWANSOWANIE TECHNIKI

Wyniki badań GUS wskazują, że działalność innowacyjną prowadzi około 30% przedsiębiorstw przemysłowych, które stanowiły własność zagraniczną (średni odsetek dla lat 2008-2010). Udział ten zmniejszył się w stosunku do lat 2005 i 2007, kiedy to aktywność taką prowadziła około połowa z nich. Warto jednak zwrócić uwagę, że firmy z udziałem kapitału zagranicznego średnio dwukrotnie częściej angażują się w tego rodzaju działalność niż prywatne przedsiębiorstwa przemysłowe w Małopolsce.

W 2009 roku zagraniczne przedsiębiorstwa przemysłowe wydatkowały na działalność innowacyjną ponad 161 mln zł, co stanowiło około 15% ogólnej kwoty nakładów finansowych przeznaczonych na taką działalność przez małopolskie przedsiębiorstwa przemysłowe. W kolejnym roku nakłady firm zagranicznych na ten cel wzrosły do kwoty 339,9 mln zł, co stanowiło tym razem ponad 1/3 nakładów w regionie. Zwiększenie nakładów w 2010 roku świadczyć może o wzroście kompetencji małopolskich oddziałów spółek zagranicznych w zakresie działalności innowacyjnej, w tym badawczo-rozwojowej.

Wydatki inwestycyjne na usługi klasyfikowane jako „oparte na wiedzy” przekroczyły łącznie w 2009 i 2010 roku 125 mln USD, co stanowiło 1/6 nakładów na nowe placówki usługowe w tym okresie. Jednak gdy uwzględni się ich udział w zatrudnieniu, to od 2005 roku widoczna jest dużo większa dynamika tworzenia miejsc pracy w usługach wiedzochłonnych. W nowych placówkach tych branż pracowało w 2010 roku 15,1 tys. osób (w 2009 i 2010 roku przybyło 2,7 tys. zatrudnionych), natomiast w tych w mniejszym stopniu opartych na wiedzy – 16,8 tys. (przybyło 1,6 tys.).

ROZMIESZCZENIE INWESTYCJI

Nakłady inwestycyjne są silnie skoncentrowane przestrzennie, w szczególności widoczne jest ich ciążenie w kierunku Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego (KOM). W układzie powiatowym wskazać można trzy jednostki, które skupiły około 3/4 inwestycji zagranicznych w województwie w 2009 roku oraz ponad 68% w 2010 roku. Zdecydowanie najsilniej przyciąga inwestorów stolica Małopolski, gdzie w 2009 roku trafiło 59%, a w 2010 roku 48% kapitału zaangażowanego w regionie. Na kolejnych miejscach znajdują się powiaty krakowski ziemski i brzeski. W analizowanym okresie do pozostałych 19 powiatów regionu trafiło łącznie jedynie 1/4 wartości inwestycji.

 Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w powiatach województwa małopolskiego do końca 2010 r.

Źródło: Inwestorzy zagraniczni w Małopolsce w 2009 i 2010 roku (Małopolskie Obserwatorium Gospodarki)

Pod względem wartości inwestycji zagranicznych na 1 mieszkańca średnią wojewódzką (4,2 tys. USD) przekraczają powiaty: Kraków, brzeski, wielicki, Nowy Sącz i krakowski ziemski. Najniższe wartości tego wskaźnika odnotowano w powiatach limanowskim i suskim.

Największe inwestycje greenfield w 2009 roku miały miejsce w Krakowie (392 mln USD), a także powiatach: brzeskim (80 mln) i w Nowym Sączu (73 mln). Natomiast w 2010 roku głównymi lokalizacjami tego typu inwestycji były: Kraków (150 mln) oraz powiaty brzeski (64 mln) i wielicki (35 mln). 

RAPORT OPRACOWANO W RAMACH PROJEKTU

MAŁOPOLSKIE OBSERATORIUM GOSPODARKI

http://www.gospodarka.obserwatoria.malopolska.pl/